Historia



Krótkie wprowadzenie do historii Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Początki jednostki sięgają roku 1946, gdy utworzono Katedrę Ekonomiki i Polityki Agrarnej. Organizatorem i pierwszym jej kierownikiem był prof. dr hab. Władysław Tilgner. W 1950 r. zmieniono nazwę jednostki na Katedrę Socjalistycznych Przedsiębiorstw Rolnych, a kierownictwo objął dr Bohdan Kopeć. Po kolejnej zmianie struktury organizacyjnej Wydziału Rolniczego w 1957 r. nazwa Katedry ponownie uległa zmianie na Katedrę Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa. W roku 1970 przekształcono Katedrę w Instytut Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa. W latach 1950-1976 Instytutem kierował prof. Bohdan Kopeć. Od 1977r. kierownikiem jednostki został prof. dr hab. Teodor Nietupski. W 1994 r. Instytut przemianowano na Katedrę Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa. W roku 2001 kierownikiem Katedry został prof. dr hab. Józef Ryznar. Od roku 2007 kierownictwo Katedry objęła prof. dr hab. Barbara Kutkowska. W roku 2008 Katedra zmieniła nazwę na Katedrę Ekonomii i Zarządzania, a w roku 2010 w ramach restrukturyzacji Wydziału Przyrodniczo-Technologicznego z połączenia dwóch jednostek: dotychczasowej Katedry Ekonomii i Zarządzania oraz Katedry Nauk Humanistycznych powołany został Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych. Instytut został powołany na podstawie zarządzenia Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego
we Wrocławiu
nr 64/2010 z dnia 13 maja 2010 r.

Twórczy wkład w rozwój jednostki wnieśli oprócz wymienionych kierowników: prof. dr hab. Jan Sondel, doc. dr Władysław Świdziński, prof. dr hab. Wanda Mierzejewska, prof. dr hab. Jan Ludwiczak, prof. dr hab. Franciszek Kapusta.


Historia Katedry Ekonomii i Zarządzania

W 1946 r. na Wydziale Rolniczym Uniwersytetu Wrocławskiego powstaje Katedra Ekonomiki i Polityki Rolnej. Pierwszym kierownikiem Katedry zostaje prof. dr Władysław Tilgner. Jego współpracownikami są dr Bohdan Kopeć, dr W Czaykowski
i Paweł Sztefek - student, prawny magistrant w Katedrze. Katedra mieści się przy ul. Norwida 25 w pomieszczeniach obecnie rektorskich. W 1950 roku odchodzi z pracy prof. Tilgner, a kierownictwo Katedry obejmuje dr Bohdan Kopeć. Następuje jednocześnie przemianowanie Katedry na Katedrę Socjalistycznych Przedsiębiorstw Rolnych i przeniesienie jej siedziby na ulicę Cybulskiego 20. Kolejna zmiana nazwy miała miejsce w 1957 roku. Powstaje wówczas Katedra Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa. W tym też roku pracę rozpoczyna doc. dr hab. Jan Sondel, który po otrzymaniu tytułu profesora nadzwyczajnego, obejmuje w 1958 roku kierownictwo wydzielonego w ramach Katedry Zakładu Ekonomiki Rolnictwa. W 1964 roku Bohdan Kopeć otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. Rozwój Katedry, wzrost liczby samodzielnych pracowników naukowych, różnorodność tematyki badawczej oraz rosnące zadania dydaktyczne umożliwiły przekształcenie Katedry w 1970 roku w Instytut Ekonomiki Organizacji Rolnictwa. Dyrektorem Instytutu został prof. dr hab. Bohdan Kopeć, a jego zastępcą doc. dr hab. Teodor Nietupski. W 1973 roku Instytut zostaje przeniesiony na ul. Marii Curie-Skłodowskiej 42. W 1976 roku dyrektorem Instytutu zostaje doc. dr hab. Teodor Nietupski. Funkcje zastępców dyrektora Instytutu sprawowali: doc. dr hab. Jan Ludwiczak w latach 1976 - 1984, prof dr hab. Stanisław Dębowski w latach 1984 - 1991, dr Teresa Mittelstaedt w latach 1991 - 1994. Zasadnicze zmiany organizacyjne miały miejsce w 1982 roku i polegały na utworzeniu w ramach Instytutu, na bazie istniejących wcześniej zespołów dydaktycznych, następujących Zakładów:

- Doradztwa Rolniczego, którym kierował prof. dr hab. Stanisław Dębowski w latach 1982 - 1991, a później dr hab. Józef Ryznar,
- Ekonomiki Rolnictwa i Polityki Agrarnej pod kierownictwem doc. dr hab. Franciszka Kapusty,
- Zarządzania i Organizacji Gospodarstw Rolnych - kierownik prof. dr hab. Teodor Nietupski,
- Rachunkowości Rolnej, w którym funkcję kierownika do 1993 r. sprawował prof. dr hab. Jan Ludwiczak.

W roku 1987 w ramach Zakładu Rachunkowości Rolnej wydzielono Pracownię Ekonomiki Ochrony Roślin, którą kierowała do momentu przejścia na emeryturę prof. dr hab. Wanda Mierzejewska. Od 1990 r. Pracownią kieruje dr hab. inż. Maria Golinowska. W 1992 r. powołano Zakład Ekonomiki
i Polityki Agrarnej w miejsce rozwiązanego Zakładu Ekonomiki Rolnictwa i Polityki Agrarnej. Funkcję p.o. kierownika pełni dr Stanisława Stadtherr. W tym samym roku utworzono Pracownię Organizacji Praktyk, która przejęła zadania rozwiązanego Uczelnianego Zakładu Praktyk. Funkcję kierownika Pracowni pełnił mgr Krzysztof Gwara. Pracownia ta działała w ramach Katedry do 01.03.2006 r., kiedy to została ona zniesiona zarządzeniem Rektora AR we Wrocławiu, a w jej miejsce utworzono w ramach Wydziału Rolniczego Wydziałowe Biuro Praktyk. W 1993 r. powstaje Pracownia Komputerowa, którą kieruje dr Andrzej Krupa. W 1994 r. Instytut ponownie zostaje przemianowany na Katedrę Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa. Katedrą kieruje do roku 2001 prof. dr hab. Teodor Nietupski. W latach 2001-2006 kierownikiem Katedry był prof. dr hab. Józef Ryznar. Od dnia 01.09.2006 r. funkcję tą sprawuje prof. dr hab. Barbara Kutkowska. W styczniu 2006 r. Katedra została przeniesiona do nowego budynku Centrum Dydaktyczno - Naukowego przy placu Grunwaldzkim 24a. Zakład Doradztwa Rolniczego został rozwiązany w październiku 2006 r. wraz z przejściem na emeryturę prof. dr hab. Józefa Ryznara. Pozostali pracownicy tego Zakładu przeszli do Zakładu Polityki Regionalnej i Agrobiznesu oraz do Zakładu Ekonomiki Ochrony Roślin i Środowiska Rolniczego. W ramach zmian restrukturyzacyjnych w roku 2010 zmieniono nazwy następujących Zakładów:

  • Zakład Ekonomiki Rolnictwa, Ochrony Roślin i Środowiska, w miejsce Zakładu Ekonomiki Ochrony Roślin i Środowiska Rolniczego (utworzonego w roku 2003), pod kierownictwem dr hab. Marii Golinowskiej prof. nadzw. UP we Wrocławiu,

  • Zakład Polityki Gospodarczej i Prawa, w miejsce Zakładu Ekonomii i Marketingu, pod kierownictwem dr hab. Bożeny Tańskiej-Hus prof. nadzw. UP we Wrocławiu (kierowała tym Zakładem od roku 1998),

  • Zakład Ekonomii i Nauk o Przedsiębiorstwie, w miejsce Zakładu Organizacji i Zarządzania Przedsiębiorstw Rolniczych, pod kierownictwem dr hab. Danuty Mierzwy prof. nadzw. UP we Wrocławiu, która objęła kierownictwo Zakładu w roku 2006. Uprzednim kierownikiem Zakładu od roku 2001 był dr inż. Jan Spiak.


Prace naukowe zostały podjęte z chwilą powstania Katedry. Istotny wpływ na dobór tematyki i metod badawczych wywarły: szkoła wileńska (prof. Bohdan Kopeć byt uczniem prof. W. Staniewicza z Wilna) i poznańska (prof. W. Tilgner był uczniem prof. W. Schramma z Poznania). Zainteresowania naukowe twórców Katedry sprawiły, że przez lata głównym obiektem badań stały się gospodarstwa rolne, zarówno indywidualne jak i uspołecznione.

Badania naukowe koncentrowały się wokół czterech głównych problemów:

1. Analiza i projektowanie organizacji gospodarstwa rolnego.
2. Zarządzanie przedsiębiorstwem rolnym.
3. Analiza stanu i rozwoju rolnictwa w układzie terytorialnym.
4. Teoria i metodyka badań w gospodarstwach rolnych.

W dziedzinie projektowania organizacji gospodarstw prof. Bohdan Kopeć wprowadził i rozpowszechnił metodę syntetyczną wielowariantową. Jej głównym założeniem była stałość zasad i kierunków przy zmienności i alternatywności szczegółowych rozwiązań. Metoda ta przyjmuje za punkt wyjścia system gospodarczy, jako zalążek całej przyszłej organizacji gospodarstwa. 


Katedra Nauk Humanistycznych - rys historyczny

Dnia 17 marca 1958 roku na posiedzeniu Rady Wydziału dziekan prof. A. Wojtysiak powiedział: Rolnictwo nie jest tylko nauką, ale i sztuką. W słowach tych zawarta jest myśl, która kieruje wyobraźnię zarówno w stronę agricultura- szeroko rozumianej kultury uprawy ziemi, jak również kultury i sztuki życia w społeczeństwie. Profesor widział w absolwencie uczelni akademickiej humanistę, człowieka żyjącego w środowisku społecznym, rozumiejącego uwarunkowania i sens swojego społecznego trudu.

Myśl o humanizacji studentów kierunków przyrodniczych odżyła w latach 60- tych, kiedy Rada Wydziału wprowadziła do planu zajęć pedagogikę i wystąpiła z wnioskiem o powołanie Zakładu Pedagogiki przy Katedrze Ekonomii i Organizacji Rolnictwa oraz postanowiła wprowadzić wykłady z historii nauk przyrodniczych.

W 1970 roku powołany został Instytut Nauk Społeczno – Politycznych, który objął wszystkie nauki humanistyczne wykładane na uczelni. W ramach Instytutu utworzono zespoły dydaktyczno- naukowe: 1) filozofii, 2) ekonomii politycznej, 3) podstaw nauk politycznych i 4) zagadnień społeczno- pedagogicznych. Dyrektorem Instytutu został doc. dr Zenon Radziwolski.

Dynamiczny wzrost liczby studentów stacjonarnych i zaocznych w latach 70-tych, wymuszał szybki wzrost kadry dydaktyczno- naukowej, która w roku 1979/80 osiągnęła stan 31 osób.

W 1982 roku, kiedy w Akademii Rolniczej dokonywała się kolejna reorganizacja strukturalna, w miejsce dotychczasowego Instytutu Nauk Społeczno- Politycznych została powołana Katedra Nauk Społecznych i włączona do Wydziału Rolniczego.

W drugiej połowie lat 80-tych coraz więcej długoletnich pracowników zaczęło opuszczać Katedrę. Wiązało się to ze zmniejszającą się liczbą studentów i malejącym pensum dydaktycznym, a także niewielkim zainteresowaniem Uczelni sprawami Katedry.

W roku 1989 w Katedrze zostały zapoczątkowane zasadnicze przeobrażenia. Przede wszystkim decyzją Ministerstwa Edukacji Narodowej drastycznie zmniejszono wymiar dydaktyki nauk społecznych przypadających na studenta z dotychczasowych 300 na 180 godzin.

W 1990 roku Katedra została przemianowana na Katedrę Nauk Humanistycznych. W 1991 roku nastąpiła reorganizacja, a mianowicie zespół ekonomii został włączony do Instytutu Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa, a Międzywydziałowe Studium Pedagogiczne zostało bezpośrednio podporządkowane prorektorowi ds. dydaktyki. Ponownie obniżył się wymiar zajęć z nauk humanistycznych do 135 godzin, w następnym roku spadł do zaledwie 90 godzin, a nawet do 60 godzin na niektórych wydziałach.

W 1991 roku  kierownikiem Katedry została dr Barbara Gola. Od 1 września 1994 roku kierownictwo Katedry Nauk Humanistycznych objęła dr hab. Krystyna Skurjat.



Działaność naukowa

Pracownicy Katedry zajmowali się następującymi tematami badawczymi:

    • Psychologia i etyka biznesu,

    • Polska filozofia współczesna,

    • Aksjologia XX wieku,

    • Emigracja zarobkowa do Czech i Słowacji,

    • Organizacje polonijne w Mołdawii,

    • Filozofia XIX wieku /F. Dostojewski/.

Katedra Nauk Humanistycznych współpracowała w kraju z Wydziałami Humanistycznymi Uniwersytetów: Wrocławskiego, Jagiellońskiego, Toruńskiego, Opolskiego, Zielonogórskiego, Akademii Pedagogicznej w Krakowie, Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach, oraz za granicą z Uniwersytetem Europejskim we Frankfurcie nad Odrą ( Niemcy).

W okresie pracy w Katedrze Nauk Humanistycznych prace doktorskie napisało 19 pracowników, w tym 3 na Wydziale Rolniczym AR, a pozostali na różnych uczelniach kraju, m.in. na Uniwersytecie Wrocławskim (8 osób), Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu (2), na Uniwersytecie Warszawskim, UMCS w Lublinie, WSP w Opolu, Politechnice Wrocławskiej, Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.

Stopień doktora habilitowanego uzyskało  12 osób ( w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu).

Pracownicy Katedry opublikowali w „Zeszytach Naukowych” oraz w czasopismach naukowych i popularnonaukowych centralnych i lokalnych ponad 500 artykułów, recenzji, sprawozdań i omówień. Ukazało się również ok. 20 monografii.

W Katedrze opracowano kilkanaście  podręczników i skryptów.

Pracownicy Katedry zorganizowali i przeprowadzili kilkadziesiąt sesji, konferencji naukowych i popularnonaukowych.

Doskonalili swoje umiejętności na zagranicznych stażach naukowych (2 do 5 miesięcy) w Moskwie- 5 osób, w Berlinie- 2,oraz w Madrycie, Kijowie i Lipsku- po jednej osobie. Ponadto uczestniczyli w konferencjach naukowych w Sonnenbergu ( Niemcy)- 4 osoby, w Meissen ( Niemcy)- 5 osób, w Austrii i USA-  po jednej osobie.


Działalność dydaktyczna

Zadaniem nauk społecznych wprowadzonych na uczelnie przyrodnicze i techniczne była ogólna humanizacja wiedzy studentów, zwrócenie uwagi na środowisko społeczne, w którym przebywa człowiek oraz na różnorodne więzi i procesy, jakie w tym środowisku zachodzą.

Pracownicy Katedry Nauk Humanistycznych prowadzili dydaktyczne na wszystkich wydziałach uczelni dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych.


Nagrody i wyróżnienia

Za działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną pracownicy Katedry uzyskali nagrody Ministra – 9 i około 80 J.M. Rektora.


Kadra - pracownicy naukowo- dydaktyczni

W Katedrze Nauk Humanistycznych pracowały następujące osoby: prof. dr hab. Mieczysław Adamczyk, prof. dr hab. Józef Kosian, prof. dr hab. Jerzy Krakowski, prof. dr hab. Wiesława Niemiec, prof. dr hab. Krzysztof Rotter, prof. dr hab. Jadwiga Różycka, prof. dr hab. Antoni Smołalski, doc. dr Zenon Radziwolski, dr hab. Iwona Alechnowicz, dr hab. Barbara Gola, dr Władysław Kluska, dr Przemysław Kotlarek, dr Jerzy Mielecki, dr Piotr Moroz, dr Urszula Panek, dr Leonard Pełka, dr Aleksander Stasiuk, dr Elwira Sucholińska, dr Andrzej Weraksa, dr Zofia Wójcicka, dr Jan Żuławiński, mgr Piotr Atamańczyk, mgr Halina Czyż- Wiszniowska, mgr Anna Góral, mgr Stanisław Kręciproch, mgr Stanisław Krężel, mgr Roman Kuczyński- Lulkiewicz, mgr Leszek Maj, mgr Jacek Malarski, mgr Zbigniew Ociepka, mgr Maria Ostrzeńska, mgr Marek Pacholski, mgr Jacek Pilawa, mgr Tadeusz Sabiniewicz, mgr Feliks Siemiątkowski, mgr Waldemar Skrobacki, mgr Jacek Witkowski.


Od maja 2010 roku Katedra Nauk Humanistycznych weszła w strukturę Instytutu Nauk
Ekonomicznych i Społecznych, jako Zakład Nauk Humanistycznych.